Badamy epigenetykę, czyli modyfikacje kwasów nukleinowych i histonów, które wpływają na zmianę i utrzymanie losu komórki. Wykorzystujemy szerokie spektrum metod - od różnych wariantów sekwencjonowania wysokoprzepustowego, przez klasyczną biochemię i biologię strukturalną, po analizę dużych zbiorów danych. Nasze badania mają znaczenie dla onkologii, zwłaszcza dla zrozumienia nowotworów układu krwiotwórczego, w których zaburzenia epigenetyczne odgrywają istotną rolę.
Podsumowanie badań
Nasze badania koncentrują się na modyfikacjach i metabolizmie 2'-deoksynukleotydów. Interesuje nas integralność puli 2'-deoksynukleotydów oraz jej możliwe konsekwencje dla epigenetyki, szczególnie w kontekście biologii rozwoju i biologii nowotworów. W ostatnim czasie rozpoczęliśmy również projekty dotyczące metabolizmu aminokwasów, także w kontekście chorób nowotworowych.
Głównym obszarem biologicznym naszych projektów są nowotwory hematologiczne. Badamy m.in. białaczkę z rearanżacjami genu MLL, ostrą białaczkę szpikową o złożonym kariotypie (CK-AML) oraz terapię asparaginazą w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL).
Metodologicznie grupa wykorzystuje biochemię i biologię strukturalną, ale coraz częściej sięga także po sekwencjonowanie wysokoprzepustowe i modele zwierzęce. Pozwala to testować znaczenie koncepcji biochemicznych w warunkach bliższych fizjologii.
Znaczenie naukowe
- Przyczyniliśmy się do lepszego zrozumienia szlaków modyfikacji DNA.
- Zidentyfikowaliśmy enzymy, które równoważą lub oczyszczają pulę 2'-deoksynukleotydów.
- Dostarczyliśmy molekularnych informacji istotnych dla biologii białaczek MLL i CK-AML.
- W badaniach nad białkiem CDADC1 pokazaliśmy, że ludzkie CDADC1 jest deaminazą specyficzną wobec (d)CTP. Uzyskane struktury wysokiej rozdzielczości wyjaśniły specyficzność substratową tego enzymu, a badania genetyczne na myszach pokazały, że utrata Cdadc1 jest dobrze tolerowana, nawet przy braku Dctd.
Plany badawcze
Chcemy, aby nasze badania miały w przyszłości znaczenie kliniczne. Dlatego rozwijamy nowe współprace kliniczne, które pozwolą lepiej powiązać nasze odkrycia z biologią chorób hematologicznych i potencjalnymi zastosowaniami praktycznymi.
Współprace
Współpracujemy z partnerami akademickimi, m.in. prof. G. Xu, prof. J. Wengiem, dr. T. Jurkowskim, dr. T. Hore'em, dr C. Winatą i dr. A. Wlodawerem, oraz z przedstawicielami przemysłu, m.in. dr. P. Weigele. Grupa rozwija także współprace kliniczne z dr K. Gawle-Krawczyk, prof. A. Kraemerem, prof. F. Stoelzelem, dr. T. Bochtlerem, prof. A. Stenzingerem, prof. O. Neumannem i dr. D. Kazdalem.
Komentarz
„Po wielu latach prowadzenia badań czysto podstawowych dobrze byłoby mieć również wpływ praktyczny” - mówi prof. Matthias Bochtler.

Zespół bada epigenetykę, modyfikacje kwasów nukleinowych i metabolizm 2'-deoksynukleotydów, a także ich znaczenie dla stabilności losu komórki i rozwoju nowotworów hematologicznych. Ilustracja przedstawia aktywność, strukturę i funkcję kręgowego białka CDADC1: jego aktywność jako deaminazy (d)CTP, strukturalne podstawy specyficzności wobec nukleotydu trifosforanowego oraz obserwacje z modelu mysiego Cdadc1 KO.
Publikacje i preprinty tej grupy badawczej
Przeglądaj publikacje →Kierownik laboratorium
Prof. Matthias Bochtler
Starsza badaczka
dr hab. Honorata Czapińska
Doktoranci
Nashat Akhtar
Terry Karimi
Specjalistka badawcza
mgr Natalia Leśniowska
Technik
mgr Julia Kędzierska
Wolontariusz
dr Dominik Rafalski
Specjalistka ds. wsparcia Laboratorium
dr Katarzyna Grzelak
Kontakt
![]() |
Matthias Bochtler, PhD, ProfessorAdres korespondencyjny: |
STOPNIE I TYTUŁY NAUKOWE
2009 – tytuł profesora nauk biologicznych, nadany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
2006 – doktor habilitowany, Instytut Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauk, Poznań
1999 – doktor nauk biochemicznych, Uniwersytet Techniczny w Monachium, Niemcy
1995 – magister fizyki eksperymentalnej, Uniwersytet Ludwika i Maksymiliana w Monachium, Niemcy
DOŚWIADCZENIE ZAWODOWE
2011–obecnie – profesor, kierownik Laboratorium Biologii Strukturalnej, Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie oraz Laboratorium Inżynierii Genomu, Instytut Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie
2007–2011 – dyrektor ds. biologii strukturalnej w niepełnym wymiarze czasu pracy, Uniwersytet w Cardiff, Wielka Brytania
2001–2010 – kierownik wspólnej Młodzieżowej Grupy Badawczej Towarzystwa Maxa Plancka i Polskiej Akademii Nauk (Joint MPG-PAS Junior Research Group), Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie
2000 – szkolenie z zakresu prawa patentowego, Weickmann & Weickmann
1999–2000 – staż podoktorski, Instytut Biochemii im. Maxa Plancka, Martinsried, Niemcy
STAŻE I DOŚWIADCZENIE BADAWCZE
1996–1999 – asystent badawczy, Instytut Biochemii im. Maxa Plancka, Martinsried, Niemcy
1995–1996 – staż, mikrobiologia medyczna, Uniwersytet w Ratyzbonie, Niemcy
1992–1993 – student gościnny, Uniwersytet Cambridge, Wielka Brytania
1990–1992 – studia z fizyki, Uniwersytet Ludwika i Maksymiliana w Monachium, Niemcy
WYRÓŻNIENIA, NAGRODY I GRANTY
2023 – Nagroda Ministra Edukacji i Nauki za znaczące osiągnięcia w zakresie działalności naukowej
2023 – Wyróżnienie im. Włodzimierza Krzyżosiaka, Polska Akademia Nauk
2018 – grant TEAM, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej
2018 – Program Międzynarodowe Partnerstwa Akademickie, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej
2018 – grant DAINA, Narodowe Centrum Nauki
2015 – grant HARMONIA, Narodowe Centrum Nauki
2012 – grant MAESTRO, Narodowe Centrum Nauki
2011 – grant TEAM, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej
2011 – Nagroda im. Profesora Stefana Pieńkowskiego
2004 – EMBO/HHMI Young Investigator Award
2000 – Crystal Award, Niemcy
1998 – Crystal Award, Niemcy
1990–1992 – stypendium Studienstiftung des deutschen Volkes oraz Bawarii
DOKTORATY OBRONIONE POD OPIEKĄ KIEROWNIKA LABORATORIUM
R. Filipek, M. Firczuk, M. Lipka, R. Szczepanowski, M. Kaus-Drobek, M. Sokołowska, G. Chojnowski, H. Korza, M. Wojciechowski, W. Siwek, P. Haniewicz, A.A. Kazrani, K. Mierzejewska.

